De Camino

De Camino. De reis van je leven

Ik kon er niet omheen, de Camino de Santiago in Museum Krona. Het bord prijkt namelijk prominent langs de toegangsweg als je Uden binnenrijdt. Niet omdat ik er dagelijks langs kom op weg naar het dorp maar ook omdat ik een wandelaar pur sang ben en in Nederland meerdere bezinningsroutes gelijk de Camino heb gelopen. Explore Maashorst vroeg mij om de grote expositie in museum Krona te bezoeken. Hoe zou het zijn om in de wereld van de pelgrim te stappen en zou ik de wereldberoemde route van St. Jean-Pied-de-Port naar Santiago de Compestalla zelf ook ervaren?

Ganzenbord, speels over de Camino​

Na een hartelijke ontvangst van een van de vrijwilligers van Museum Krona geniet ik eerst van een special lunch, de Camino Special. Het is een vegetarisch lunchgerecht, goed als bodem voor de reis die me te wachten staat: penne, tomatensaus en paddelstoelragout. Tijdens de expositie volg je het pad op een speelse manier via een levend ganzenbordspel. De 63 velden lopen als een wandelpad door het museum, en verbeelden elk een locatie of ervaring tijdens de Camino. De lange reis vraagt namelijk veel van de pelgrim. Om dat enigszins te benaderen, is er voor gekozen om een ganzenbordspel te gebruiken, een spel waarin het lot meeregeert op een reis die je niet helemaal in handen hebt. Zo wordt dit museumbezoek een reis over een loper met 63 velden, van de Pyreneeën tot aan Santiago. En word ik als speler van het spel onderdeel van de expositie waarbij ik ervaar wat het is om een Caminowandelaar te zijn. Ik kies mijn wandelstok en begin aan de ‘lange’ reis naar Santiago. De wandelstokken zijn toepasselijk opgesierd met een bolletje met twee dobbelstenen. Ik kies een stok en verander als museumbezoeker even in een pelgrim.

‘Ik krijg meteen zin om aan de wandeling te beginnen.’
 

De geschiedenis, een drieluik van Jacobus

Een drieluik verbeeld een bekend overgeleverd wonder van Jacobus. De Heilige Jacobus de Meerdere is een van de apostelen van Jezus en de beschermheilige van pelgrims. Zijn graf in Santiago de Compostela is het einddoel van de beroemde bedevaartstocht Camino de Santiago. Pelgrims zijn traditioneel herkenbaar aan de sint-jakobsschelp, een pelgrimshoed en een wandelstaf. Op het drieluik staat op het linkerpaneel twee pelgrims, vader en zoon, bij een herberg. De dochter van de herbergier laat haar oog vallen op de zoon, maar die gat niet in op haar verleidingen. Uit wraak stopt zij een zilveren schaal in de tas van de pelgrims. Vader en zoon worden kort hierna aangehouden en een van hen zou worden veroordeeld tot de galg. Vader en zoon overleggen wie zal sterven en de zoon offert zich op. Verdrietig trekt de vader naar Santiago in Spanje. Op de terugweg bezoekt hij het graf van zijn zoon en merkt dat hij nog levend aan de galg hangt dankzij Jacobus die hem de gehele reis heeft ondersteund.

‘De Camino is echt een weg met hobbels met Jacobus als steun.’ 
 

Halverwege de reis, een moment van bezinning

Vaak verandert de pelgrim tijdens zijn lange wandelreis naar Santiago de Compostella. En is hij niet meer dezelfde als degene die zijn einddoel bereikt. Ik herken het, wandelen is een mooie manier van bezinnen. Je ontmoet mensen, geniet van het landschap en hebt alle tijd om van alles te overdenken. Daarom kun je hier op de expositie als een echte pelgrim van staf wisselen.

‘Nog 640 kilometer lopen tot Santiago de Compostella.’
 

Ganzenbord en de Camino, de overeenkomsten

Iedereen ervaart de Camino anders, voor de een is het een sportieve uitdaging, voor de ander het moment om een andere weg in te slaan. Behalve cultuur en de natuur onderweg, de bezinning en ontmoeting is de pelgrimage ook tegenslag, ergernis en fysieke en/of psychische uitputting. In die zin zijn er overeenkomsten tussen de Camino en het Ganzenbord dat ons door de expostie leidt. Net als de pelgrim onderweg, ondervindt de speler perioden van geluk en vooruitgang, van tegenspoed en depressie. Als voorbeeld zie ik nummer 42, het doolhof, symbool voor de doodlopende weg waarin je voor je gevoel terecht kunt komen.

‘De Camino is één groot ganzenbord, met soms geluk en soms tegenspoed.’
 

De lopende band, even proeflopen

In een aparte ruimte in het museum mag je op een loopband even lopen met voor je een mooie Spaans landschap. Eindeloze golvende vlaktes die in de zomer goudgeel kleuren en in het najaar diepbruin, met hier en daar een eenzame cipres of middeleeuws kasteel. Mooier kan bijna niet. Bewust houd ik het tempo van de band laag, het is tenslotte de weg ernaar toe die belangrijk is. En niet de snelheid waarmee je loopt.

‘Ik waan me even een echte pelgrim in een Spaans landschap.’
 

Ik kan iedereen de tentoonstelling aanbevelen. Mijn vragen die ik vooraf stelde, of ik de wereldberoemde route zelf als pelgrim zou ervaren, kwam zeker uit. Ik begin in ieder geval aan een van de vier wandelingen vanuit Museum Krona. Wie weet, komt het er nog ooit van dat ik als echte pelgrim naar Santiago loop.

Deze blog is geschreven door Henry van Zoggel (www.ambulare.nl/)